Josje Fens, Waddenvereniging

Webredacteur Jelle Rijpma maakt een ronde langs de velden in het Waddengebied. Hij interviewt vertegenwoordigers van een bonte verzameling aan waddengerelateerde initiatieven en organisaties. Deze lopen uiteen van adviseurs, wetenschappers en bestuurders tot kunstenaars havenbazen of vissers. Dit resulteert in korte weergaven van uiterst diverse en soms verrassende ontmoetingen.

Als vijftiende in de reeks: Josje Fens van de Waddenvereniging

Datum: 18 december 2014

Josje Fens, Waddenvereniging

Het is een snerpend koude namiddag in december. Buiten is het al donker. In een fraaie kamer van het robuuste kantoorpand in Harlingen schenkt Josje Fens dampend de thee in. Als ‘projectleider klimaat en energie’ specialiseert ze zich binnen de Waddenvereniging in zeegrasherstel en duurzame energie. “Boeiende onderwerpen”, zegt ze, “en bijzonder actueel.”

“Zeegras is eigenlijk op twee manieren heel belangrijk voor de Waddenzee”, steekt Fens van wal. Ecologisch gezien zorgt zeegras voor verstopplekken. Het is in zijn ideale omvang een soort onderwateroerwoud. Het trekt veel kleine diertjes aan, die op hun beurt weer grotere dieren en vissen aantrekken. Ook leggen vissen hun eieren in het gras. Een andere belangrijke rol vervult het zeegras als invanger van sediment. Zodoende is het zeegras van belang in het proces van de klimaatverandering. Zeegras zorgt dus eigenlijk voor het ‘meegroeien’ van de Waddenzee met de zeespiegelstijging.”

“In 2011 en 2012 zijn we begonnen met zaaien”, gaat Fens verder. In 2013 is niet gezaaid, in 2014 weer wel. In de eerste twee jaar is er zaad opgekomen en heeft het gras flink gebloeid. In de zomer van 2013 was er minder zaadvorming dan daarvoor, en ook dit jaar was het weer minder. Het is lastig aan te geven waar dat van komt. Het late voorjaar van 2013 kan een rol gespeeld hebben. Dat groeiseizoen is extreem kort geweest. Het zeegras is er dus nog wel, maar de dichtheid is minder dan we gehoopt hadden. En juist die dichtheid van uitzaaiingen is zo belangrijk voor het voortbestaan van het zeegras.”

Natuurmonumenten, de Universiteit van Nijmegen, Rijkswaterstaat, Deltares: er zijn veel partijen betrokken bij het zeegrasherstel. Waar komen de vrijwilligers die jullie vragen in beeld? “Niet alle partijen spelen een rol in het handwerk”, legt Fens uit. “Je hebt opdrachtgevers, en partijen die aan begeleiding doen. Verder wordt het proces begeleid door experts van universiteiten en dienstverlener The Fieldwork Company. Het uitplanten en zaaien wordt door de vrijwilligers gedaan. Dat is intensief werk, hoor, daar zijn we erg blij mee.”

Het gesprek komt op haar tweede specialisme, de duurzame energie. Onvermijdelijk is de windmolendiscussie. Waar wringt die schoen nou precies? “Het is een dilemma. Je wilt als Waddenvereniging duurzame energie. Dan moet je dus de windenergie een plek geven, want je wilt het Waddengebied niet laten verdrinken. Aan de andere kant hebben windmolens een grote impact op het landschap. De gevolgen voor de mensen zijn groot, en ook voor sommige dieren. Toch zal je iets moeten. Kijk, wij hebben grote zorgen over een IJsselmeerpark. Het verhaal van clusters van windmolens is voor ons meer acceptabel, al hebben wij ook vraagtekens bij sommige onderdelen in die plannen. Maar goed, ook wij moeten concessies doen. We kunnen niet in het donker gaan zitten.”

“Andere energiebronnen? Absoluut, die zijn er. Op Ameland komt een grote zonne-akker. Daar gaan wij ons niet tegen verzetten, want ook in een zonnepark is natuur mogelijk. Het is geen chemische industrie. Er zijn veel andere plekken voorhanden met weinig impact voor de natuur. Verder zijn er nieuwe initiatieven met getijdenenergie en de blue-energy. Gas? Wat CO2 uitstoot betreft is dat voor een fossiele brandstof geen slechte, maar je zit met de winning. Die effecten zijn toch anders dan voorzien. Een beetje bodemdaling is op te vangen, maar de zeespiegel stijgt en er moet blijkbaar ook nog zout gewonnen worden.”

Tegen het einde van het gesprek komt het Waddenfonds ter sprake. “Het geld voor het zeegrasproject is fantastisch natuurlijk. Ook wordt best veel geïnvesteerd in duurzame energie. Het zonnepark op Ameland wordt bijvoorbeeld ook mede mogelijk door het Waddenfonds. Maar wat echt de grootste ecologische effecten sorteert is herstel van zoet-zout overgangen, zoals bijvoorbeeld de vismigratierivier.

www.waddenvereniging.nl

U kunt op dit interview reageren. Reacties worden gescreend op taalgebruik voordat ze gepubliceerd worden.

 

Waddenzee.nl maakt gebruik van cookies. Meer informatie Akkoord